مسافرت و حمل‌ونقل و موضوع كشت مزارع را تسهيل نمود . وضع دهكده رو به بهبود نهاد ، استفاده از كار اجتماعى در ساختن خانه ، هموار كردن زمين و آبيارى و به كار بردن خيش ، از مشخصات اين دوره است . افزايش توليد به توسعهء تجارت كمك كرد . بعضى مواد نظير پوست و پيكان و مواد غذايى ، نظير گندم ، جو ، ميوه و گله و رمه بمنزلهء وجه رايج به كار مىرفت . فعاليتهاى تجارى به گسترش تمدن كمك كرد . جو و گندم ، كه محصول بومى ايران بود ، در نتيجهء آمدورفت بازرگانان به مصر و اروپا وارد گرديد . ارزن كه اصل آن از هند بوده به ايتاليا فرستاده شد و در مقابل ، جو دوسر و خشخاش اروپا در آسيا رواج يافت و حتى به چين هم رسيد . مرحلهء ديگرى در تكامل تمدن ماقبل تاريخى ايران با عهد سوم سيلك مشخص مىشود . از مشخصات اين دوران پيشرفتى است كه در صنعت آجرسازى نصيب انسان گرديده است ، به اين معنى كه ديگر آجر بيضوى شكل متروك گرديد و به‌جاى آن ، آجر صاف و مستطيل كه با خاك نرم ساخته مىشد و هنوز هم مورد استعمال است ، به كار برده شد . محله‌هاى دهكده كه كوچه‌هاى تنگ و پيچاپيچ آنها را قطع مىكرد ، بوسيلهء مرزهايى از يكديگر مجزا مىگرديد . در ديوارها براى كسب نور و سايه تدابيرى به كار مىبردند . پى بناها را بر روى سنگهاى خشك مىنهادند . درها همچنان پست و تنگ بود و ارتفاع آنها معمولا از 80 و 90 سانتيمتر تجاوز نمىكرد . پنجره نيز متداول بود و عمومأ به‌طرف كوچه باز مىشد . بوسيلهء قطعات سفالى بزرگ خانه را از رطوبت حفظ مىكردند . تزيين خانه‌ها با رنگ قرمز صورت مىگرفت . « 101 » » ناگفته نماند كه در منابع و داستانهاى ملى ايران نيز جسته‌جسته از فعاليتهاى يدى طبقات زحمتكش سخن به ميان آمده است ، چنان كه فردوسى ضمن توصيف فرمانروايى جمشيد از خشت زدن و ديوار ساختن سخن مىگويد : بفرمود ديوان ناپاك را * به آب اندر آميختن ، خاك را هرآنچ از گل آمد چو بشناختند * سبك ، خشت را كالبد ساختند به سنگ و به گچ ، ديو ، ديوار كرد * نخست از برش هندسىوار كرد همچنين ضمن داستان فرمانروايى هوهشنگ از چگونگى كشف آهن و راه جدا كردن آن از سنگ گفتگو شده است : نخستين يكى گوهر آمد به چنگ * به آتش ز آهن ، جدا كرد سنگ سر مايه كرد آهن آبگون * كز آن سنگ خارا كشيدش برون از آثار فراوانى كه در تپهء سيلك به دست آمده است ، چنين برمىآيد كه ساختن خانه‌هاى گلى معمول بوده و معمولا كلبه‌ها را بجاى نى با سفالهاى ناهنجار و بيقواره مىپوشانيدند . گيرشمن ، ضمن بحث از خصوصيات زندگى ايرانيان در هزارهء چهارم قبل از ميلاد ، مىگويد : از مشخصات اين دوره ، اختراع چرخ و كورهء آجرپزى با ضمايم آن بود .

--> ( 101 ) . همان ، ص 16 تا 18 ( به اختصار ) .